Stevia (Şekerotu) Tatlandırıcı Nedir? Ne İçin Kullanılır?


Stevia (Stevya), naneye benzeyen yeşil yapraklı beyaz çiçekli bir bitki türüdür. Yüzyıllardır Brezilya ve Paraguay gibi Güney Amerika ülkelerinde tatlandırıcı ve tedavi amaçlı kullanılmaktadır. Stevia için, aynı zamanda şekerotu, şeker bitkisi de denilir. Uzak Doğu ülkelerinde de yaygın bir kullanım oranına sahip olan stevia, Japonya’da çok fazla kişi tarafından kullanılmaktadır. Türk asıllı Amerikalı doktor Mehmet Öz’ün “Siz Diyettesiniz” adlı kitabında da bu bitki hakkında bilgilere ulaşılabilinir.

Stevia, gıdalara eklenebilir özelliğiyle çoğu durumda şekere alternatif bir kullanım sağlar. Kalori değerinin 0 olduğu bilinen stevia, şeker diyeti yapan kişiler tarafından da sıkça tercih edilmektedir. Stevianın kan şekerini düzenlediği ve insülin duyarlılığını, salınımını arttırıcı özellik taşıdığı bazı araştırmalarla ortaya konulmuştur. Bundan dolayı insülin tedavisinde ve diyabetli kişiler için kullanımı tavsiye edilmektedir.

Stevia bitkisi içerisinde Steviosid adlı bir madde barındırır ve bu madde insan vücudundaki tat duyuları tarafından, mutfaklarda kullanılan rafine şekere göre yaklaşık 15 kat, belli işlemlerden geçtikten sonra ise yaklaşık 275 kat daha tatlı olarak algılanır. Bu sebeple stevia bitkisinin çok az bir miktarı ile çok daha fazla yiyecek ve içecek tatlandırılabilir.

Stevianın diyet kalori değerinin 0 olmasının yanı sıra pek çok rahatsızlığa iyi geldiği bilinmektedir. Bunlardan bazıları şeker hastalığı, yüksek tansiyon, kabızlık, depresyon ve asabiyet gibi rahatsızlıklar ve hastalıklardır. Ayrıca mide ve bağırsak florasını, asit alkali dengesini koruduğu yapılan araştırmalarla ortaya konmuştur.

Stevia eczanelerde, aktarlarda ve kimi marketlerde bulunabilir. Toz ya da sıvı halde satışa sunulan stevianın, bazı kullanıcılar tarafından çaya, kahveye katıldığında içeceklerin tadında değişmeler yaptığı söylenmektedir. Bu yüzden genel olarak yiyeceklerin içine katılması önerilmektedir.

 

Stevianın zararları ve yan etkileri nelerdir?

Stevia şekere kıyasla çoğu kişi için daha tercih edilebilir bir tatlandırıcı olarak gözüksede kullanımında dikkatli davranılmalıdır. Bu bitkinin aşırı kullanımı halinde özellikle de erkek bireylerde sperm azalması ve buna bağlı kısırlık yaşanabilir. Paraguay gibi kimi Güney Amerika ülkelerinde ise özellikle kırsal kesimdeki ve yerli halk tarafından bu bitkinin doğum kontrol amacıyla kullanıldığı bilinmektedir. Zararları konusunda pek çok araştırma yapılan ve yapılmaya devam edilen stevia bitkisi Amerika’da ve Kanada’da uzun süreler boyunca yasaklanmıştır. Yine de 30 yıllık süreçte Japonya’da kullanılan bu bitkinin herhangi bir yan etkisi görülmemiştir.

Yakın zamanda ABD ve Kanada stevia için koyduğu yasağı kaldırarak, bu bitkinin kullanımını serbest hale getirmiştir. Türkiye’de ise ilk defa 2009 senesinde Antalya’da üretimi yapılmaya başlanmıştır.

 

Yorumlar

Henüz hiç yorum yapılmamış.